LOGOPEDIA HIRUGARREN ADINEAN

Bizitzaren azken etapan, gorputzaren zahartzearen ondorioz edo gaixotasunak agertzearen ondorioz (iktusa, alzheimerra, dementzia baskularrak, ELA, parkinsona…), logopediatik landu daitezkeen arazoak sor daitezke. Arazo horiek hizkuntzan, hizketan edo ahotsean eragin dezakete, pertsonaren komunikazio-gaitasuna murriztuz; edo irenstea, pertsonaren elikaduran zuzenean eraginez, eta, beraz, norberaren ongizatean eta segurtasunean eraginez.

Zer zailtasun sor ditzakete gaixotasun horiek?

Arazo horiek adinekoen komunikazioan eragin dezakete, bai hizkuntzan, bai hizketan edo ahotsean.
Hizkuntza informazioa maila kognitiboan egituratzea da, inguruko mundua ulertzeko eta harekin erlazionatzeko. Esaten zaiguna ulertzeko gai izatea, ingurua etiketatzeko hitzak aurkitzea, azalpenak ematen lagunduko diguten perpausak sortzeko ideiak egituratzea…
Hizketa soinuak emititzeko gaitasuna da. Komunikazioaren zati mekanikoa da, eta sentikortasun,
mugikortasun eta koordinazio ona eskatzen du inplikatutako eskualdeetan (mingaina, ezpainak eta
aurpegia) eta arnas fluxuan.
Ahotsa ahots-kordetan soinua sortzea da. Aire-jario ona (arnasketa) eta ahots-korden egoera ona behar ditu, ahoan hizketa bihurtuko dugun soinua sortu ahal izateko.

Komunikazio-arazo horiez gain, hitzezkoak ez diren ahozko funtzioetan eragiten dutenak daude. Irensketa-prozesuaren zatiren baten (ahoa, faringea, laringea) sentikortasuna edo mugikortasuna aldatu egiten denez, elikagaiak, ura edo listua bera irenstea oso zaila izan daiteke, eta prozesuaren eraginkortasunean eta, beraz, pertsonaren segurtasunean eragiten du.

Zer egin dezake logopediak zailtasun horietan laguntzeko?

    • Logopediak beharrezko tresnak ditu arazo horietakoren bat duten adineko pertsonei laguntzeko,
      hauen bidez:
      Bakarkako saioak, zeinetan hizkuntza (ahozko ulermena, lexikorako sarbidea, informazioaren egituraketa, irakurketa eta idazketa…), hizketa (fonema guztien artikulazio zuzena, fonema/arnas koordinazioa, hizketa-erritmoa, melodia eta intonazioa…), ahotsa (arnas kontrola, tentsiorik gabeko fonazioa, ahots-kordak zaintzea…) eta irensketa (aurpegiko eta aho barneko sentikortasuna, ahoko mugikortasuna, erreflexuak….) estimulatzen diren saioak.
    • Taldeko saioak, hizkuntzako, hizketako eta ahotsezko arazoak modu biziagoan baina, agian, ludikoago eta merkeagoan ekiteko. (Irensketa banaka landu behar da)

Gainera, adinekoen elikaduraz arduratzen diren langileei prestakuntza eta jarraibideak eman dakizkieke, irensketa-prozesua ezagutzeko, arazoak detektatzeko eta eguneroko bizitzan arriskuak minimizatzek.